Πληροφορίες για Αγ. Νικόλαο Κρήτης

1.  Γενικές Πληροφορίες για τον Αγ. Νικόλαο

Ο Δήμος Αγίου Νικολάου συνενώθηκε με τον Δήμο Νεάπολης και την Κοινότητα Βραχασίου, έχοντας έδρα τον Άγιο Νικόλαο και ιστορική έδρα τη Νεάπολη [Πρόγραμμα «Καλλικράτης» (ν. 3852/2010)]. Ο νέος Καλλικρατικός Δήμος έχει έκταση 511,99 τ.χλμ., πληθυσμό 26.227 κατοίκους (απογραφή 2001) και 26.430 κατοίκους βάσει των προσωρινών αποτελεσμάτων της τελευταίας απογραφής (2011).

Γεωγραφικά, ο Δήμος χωροθετείται στο βορειοανατολικό τμήμα του νομού Λασιθίου. Στα ανατολικά βρέχεται από τον Κόλπο του Μιραμπέλλου, στα νότια συνορεύει με το Δήμο Ιεράπετρας, στα δυτικά με τους Δήμους Οροπεδίου Λασιθίου, Μινώα Πεδιάδος και Χερσονήσου, ενώ στα βόρεια βρέχεται από τον Κόλπο των Μαλίων.

 Ο Δήμος Αγίου Νικολάου

agios_1

 Ο νέος Δήμος αποτελείται από:

  • 3 δημοτικές ενότητες: Αγίου Νικολάου, Νεάπολης και Βραχασίου
  • 4 δημοτικές κοινότητες: Αγίου Νικολάου, Ελούντας, Κριτσάς και Νεάπολης
  • 21 τοπικές κοινότητες,
  • 117 οικισμούς και
  • 5 νησίδες: Καλυδών, Άγιοι Πάντες, Μικρονήσι, Βρυονήσι, Αυγό

O Δήμος Αγίου Νικολάου αποτελεί διοικητικό κέντρο και πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου, και συγκεντρώνει όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και εξυπηρετήσεις. Έχει κεντροβαρή ρόλο λόγω της γεωγραφικής του θέσης, δεδομένου ότι αποτελεί πύλη εισόδου της Περιφερειακής Ενότητας και απέχει περίπου 55 χλμ. από το Ηράκλειο γεγονός που τον κάνει εύκολα προσβάσιμο σε συνάρτηση και με τον Βόρειο Οδικό Άξονα.

Σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, είναι ο δεύτερος σε πληθυσμιακό μέγεθος δήμος συγκεντρώνοντας το 34,36% (απογραφή Πληθυσμού ΕΣΥΕ 2001) του συνολικού πληθυσμού του Λασιθίου.

Αποτελείται από αξιόλογους οικισμούς ορισμένοι εκ των οποίων όπως ο Άγιος Νικόλαος και η Ελούντα διακρίνονται από υψηλή φήμη και διεθνή αναγνωρισιμότητα. Συγκεντρώνει επίσης πολλές και σημαντικές νησίδες αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος όπως η Σπιναλόγκα (προτεινόμενη για ένταξη στα μνημεία της Unesco) που συνιστούν βασικούς πόλους έλξης επισκεπτών.

O Δήμος Αγίου Νικολάου αποτελεί έναν δυναμικό Δήμο που διαχρονικά αυξάνει τον πληθυσμό του, καθώς προσελκύει μόνιμους κατοίκους λόγω των υποδομών και υπηρεσιών που διαθέτει, και λόγω του ανεπτυγμένου τουριστικού κλάδου που διαμορφώνει αυξημένες ευκαιρίες απασχόλησης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, ο πραγματικός πληθυσμός ανέρχεται σε 26.227 κατοίκους αντιστοιχώντας στο 34,36% του πληθυσμού της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου. Στο διάστημα 1991-2001 ο πληθυσμός σημείωσε αλματώδη αύξηση της τάξης του 12,14% μεγαλύτερη από την αντίστοιχη σε επίπεδο Περιφέρειας Κρήτης (11,31%). Η θετική πληθυσμιακή εξέλιξη συνεχίζει μέχρι και το 2011 που βάσει των προσωρινών στοιχείων της ΕΣΥΕ, ο πληθυσμός φθάνει τους 26.430, αυξήθηκε δηλαδή κατά 0,77%.

agios_2

Αναφορικά με την πληθυσμιακή πυκνότητα του Δήμου σημειώνει συνεχή αύξηση. Το 2001 φθάνει τους 51 κατοίκους ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο και αποκλίνει σημαντικά από την αντίστοιχη τιμή της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου (41,52) που θεωρείται η πιο αραιοκατοικημένη σε επίπεδο Κρήτης.

Από πλευράς πληθυσμιακής συγκέντρωσης αναφέρεται ότι σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού του Δήμου (41,58%) είναι συγκεντρωμένο στην πόλη του Αγίου Νικολάου και ακολουθούν οι δημοτικές κοινότητες Ελούντας (8,33%), Κριτσάς (10,31%), Νεάπολης (11,39%) και η τοπική κοινότητα Βραχασίου (6,5%).

Αναφορικά με την εξέλιξη του πληθυσμού ανά δημοτική / τοπική κοινότητα στο διάστημα 1991-2001 προκύπτει ότι 16 σημειώνουν πληθυσμιακή συρρίκνωση, ενώ μόνο 9 αυξάνουν τον πληθυσμό τους. Η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στη δημοτική κοινότητα Ελούντας (43,56%) και η μεγαλύτερη μείωση στην Τοπική Κοινότητα Έξω Ποταμών (-42,7%).

agios_3

2.  Συγκοινωνιακό Σύστημα Αγ. Νικολάου

2.1  Οδικό Συγκοινωνιακό Δίκτυο

Το βασικό οδικό δίκτυο του Δήμου στηρίζεται στους δύο κεντρικούς άξονες, το βόρειο (ΒΟΑΚ) και το νότιο (ΝΟΑΚ), μέσω των οποίων καλύπτεται κατά κύριο λόγο η ενδοπεριφερειακή οδική σύνδεση. Ειδικότερα, ο ΒΟΑΚ διέρχεται από τους οικισμούς Βραχάσι – Λατσίδα –Νεάπολη – Άγιο Νικόλαο– Καλό Χωριό – Παχειά Άμμος – Καβούσι – Λάστρος – Σφάκα – Τουρλωτή – Μυρσίνη – Μέσα Μουλιανά – Έξω Μουλιανά – Χαμέζι, Σκοπή και Σητεία. Ο Ν.Ο.Α.Κ είναι δίκτυο μικρότερης κίνησης και διέρχεται από τους οικισμούς Μύρτος – Νέα Ανατολή – Γρα Λυγιά – Ιεράπετρα – Κουτσουνάρι – Φέρμα – Αγιά Φωτιά – Αχλιά – Μαύρος Κόλυμπος – Κουτσουράς – Μακρυγιαλός – Ανάληψη.

Η πρόσβαση στο Δήμο Αγίου Νικολάου και στους λοιπούς μεγάλους οικισμούς πραγματοποιείται μέσω του κύριου οδικού δικτύου, ενώ οι υπόλοιποι ορεινοί οικισμοί εξυπηρετούνται από το δευτερεύον οδικό δίκτυο.

Ο βαθμός οδικής σύνδεσης και εξυπηρέτησης μεταξύ των οικισμών του Δήμου, κρίνεται αρκετά ικανοποιητικός δεδομένου ότι το δίκτυο των υφιστάμενων δρόμων και κόμβων διευκολύνει σημαντικά την πρόσβαση σε αυτούς, καθώς και σε σημεία αυξημένου ενδιαφέροντος.

Όσον αφορά την ποιότητα του οδικού δικτύου, προβλήματα καταγράφονται τόσο στο εθνικό  (σε μικρό βαθμό), όσο και στο κύριο και δευτερεύον οδικό δίκτυο, τα οποία πηγάζουν από τον ατελή σχεδιασμό και την ελλιπή συντήρηση και επιβάλλουν την άμεση υλοποίηση βελτιωτικών παρεμβάσεων. Η γενική κατάσταση όμως του οδικού δικτύου εμφανίζεται καλή.

Στις περιοχές εντός σχεδίου πόλεως του Δήμου (Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος) προβλήματα εντοπίζονται στα αδιάνοικτα και αδιαμόρφωτα τμήματα οδών, ενώ απαιτείται ενίσχυση της σήμανσης, κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και κατασκευή κόμβων. Δεδομένης της δομής και των χρήσεων της πόλης του Αγίου Νικολάου οι πεζόδρομοι επαρκούν, αν και δεν προσφέρονται ευκολίες για ΑμΕΑ. Προβλήματα συντήρησης οδών εντοπίζονται επίσης κατά περιπτώσεις σε αγροτικές οδούς και στο οδικό δίκτυο εντός οικισμών.

Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται συνοπτικά οι υποδομές του δικτύου συγκοινωνιών στο Δήμο.

Μεταφορές

Πλήθος

Αεροδρόμια

Αερολιμένας Σητείας

1

Λιμάνια – Μαρίνες

Λιμάνι Αγίου Νικολάου

Μαρίνα Αγίου Νικολάου

Λιμάνι Σητείας

Λιμάνι Ιεράπετρας

4

1

1

1

1

Οδικοί Άξονες

ΒΟΑΚ

ΝΟΑΚ

2

Στα πλαίσια του Επιχειρησιακού Προγράμματος της Περιφέρειας Κρήτης 2007-2013 και ειδικότερα στον Άξονα προβλέπονται μέτρα και δράσεις για την αναβάθμιση του οδικού δικτύου, τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, λειτουργικού και ασφαλούς βασικού δικτύου μεταφορών, τη βελτίωση των λιμενικών υποδομών, τη δημιουργία του νέου διεθνούς αεροδρομίου Ηρακλείου και τη λειτουργική αναβάθμιση των υπολοίπων.

Τα έργα που υλοποιήθηκαν μέσω ΕΣΠΑ στην περιοχή του Δήμου Αγίου Νικολάου εντός του 2011 είναι:

  • Παράκαμψη Μακρύ Γιαλού
  • Λιμάνι Σητείας Β & Γ Φάση
  • Επέκτ. & Εξοπλ. Γεν. Νοσοκ. Αγ. Νικολάου
  • Βελτίωση δρόμου Αγιά Φωτιά – Παλαίκαστρο (ολοκληρώθηκε)
  • Οδική Ασφάλεια (30εκ. €) με Υποέργα (Ασφαλτικά, Η/Φ Κόμβων, Σημάνσεις) & αντικείμενο εντός των ορίων της Π.Ε. Λασιθίου
  • Συμπληρωματικά Έργα Παράκαμψης Μακρύ Γιαλού (Δημοπρ. 14/2/12
  • Ανακαίνιση Κτιρίου ΠΕΛ (270.000 €) Δημοπρ. 7/2/12
  • Μελέτη Η/Φ Κόμβου Κουτσουρά (10.000)
  • Ανάθεση Μελέτης Λιμανιού Σισίου (30.000)+150.000 από Υπ. Υποδομών για το έργο.
  • Βελτίωση Δρόμου προς Σελάκανο (80.000€)
  • Βελτίωση δρόμου Αεροδρομίου Σητείας
  • Travel Lift (83.500)
  • Εγκρίσεις Κυκλοφοριακών 66 Συνδέσεων
  • Βεβαιώσεις 220 χιλιομ. αποστάσεων για εξυπ. Πολιτών

2.2           Μεταφορές – Μετακινήσεις

 Στην ενότητα αυτή γίνεται προσπάθεια να εξεταστούν οι εξής τομείς μεταφορών στον Δήμου Αγίου Νικολάου :

  • Χερσαίες μεταφορές: Χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών
  • Πλωτές μεταφορές: Θαλάσσιες και ακτοπλοϊκές μεταφορές επιβατών
  • Αεροπορικές μεταφορές: Αεροπορικές μεταφορές επιβατών

Η πόλη του Αγίου Νικολάου εξυπηρετείται ακτοπλοϊκώς από το λιμάνι του Ηρακλείου. Αεροπορικώς ο Άγιος Νικόλαος συνδέεται με την υπόλοιπη Ελλάδα και το εξωτερικό, από το διεθνές αεροδρόμιο του Ηρακλείου. Στις υποδομές της περιοχής εντάσσεται και το αεροδρόμιο της Σητείας.

Το χειμερινό πρόγραμμα των πτήσεων υλοποιείται από την εταιρία ASTRA AIRLINES και υλοποιούνται πτήσεις:

  • από Σητεία προς Αθήνα (1 καθημερινά)
  • από Σητεία προς Ηράκλειο (2 εβδομαδιαίως)
  • από Σητεία προς Πρέβεζα (2 εβδομαδιαίως)
  • από Σητεία προς Αλεξανδρούπολη (2 εβδομαδιαίως)
  • από Σητεία προς Κάσο, Κάρπαθο και Ρόδο (4 εβδομαδιαίως)

Ο Νομός Λασιθίου συνδέεται οδικά με το Νομό Ηρακλείου μέσω των δρομολογίων που πραγματοποιεί καθημερινά και σε ικανοποιητική συχνότητα το ΚΤΕΛ Ηρακλείου-Λασιθίου.

Ο Δήμος Αγίου Νικολάου διαθέτει σχετικά τακτή αστική συγκοινωνία (ανά μια ώρα) προς τους δημοφιλέστερους προορισμούς (π.χ. ΤΕΙ – ΚΤΕΛ – κέντρο πόλης) όπου η εξυπηρέτηση κρίνεται ικανοποιητική.

Η γεωγραφική θέση του Αγίου Νικολάου αποτελεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα καθώς η πόλη βρίσκεται στη Βόρεια Ανατολική Κρήτη και συγκεκριμένα στον κόλπο του Μεραμβέλλου, σε απόσταση περίπου 55 χλμ. από το Ηράκλειο, κάτι που τον κάνει εύκολα προσβάσιμο από και προς το λιμάνι και το αεροδρόμιο Ηράκλειου. Η διαδρομή αυτή γίνεται σήμερα σε περίπου 45′, ενώ με την ολοκλήρωση του Βόρειου Οδικού Άξονα θα διαρκεί μόλις 30′.

Η κατάσταση όμως διαφοροποιείται σημαντικά για τους οικισμούς της ενδοχώρας. Έτσι οι μόνιμοι κάτοικοι για τις μετακινήσεις τους έχουν ως εναλλακτική λύση τη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου ή τη μίσθωση ταξί.

agios_7

Μαρίνες – Λιμάνια – Αγκυροβόλια

Στο Δήμο υπάρχουν επαρκείς υποδομές λιμενικών εγκαταστάσεων, οι οποίες παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα:

ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

Ονομασία

Περιοχή

ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ ELOUNTA MARE HOTEL

ΚΑΤΩ ΕΛΟΥΝΤΑ

ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ MARMIN BAY

ΕΠΑΝΩ ΠΙΝΕΣ

ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ ΜΑΥΡΙΚΙΑΝΟΥ

ΜΑΥΡΙΚΙΑΝΟ

ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ ΠΛΑΚΑ

ΠΛΑΚΑ

ΑΓΚΥΡΟΒΟΛΙΟ ΣΠΙΝΑΛΟΓΚΑΣ

ΚΑΛΥΔΩΝ

ΛΙΜΑΝΙ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

ΛΙΜΑΝΙ ΜΙΛΑΤΟΣ

ΠΑΡΑΛΙΑ ΜΙΛΑΤΟΥ

ΛΙΜΑΝΙ ΣΙΣΙ

ΣΙΣΙ

ΛΙΜΑΝΙ ΣΧΙΣΜΑ

ΣΧΙΣΜΑ

ΜΑΡΙΝΑ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

 Αξίζει να σημειωθεί ότι η Μαρίνα του Αγίου Νικολάου, είναι Ευρωπαϊκών προδιαγραφών και διαστάσεων χωρητικότητας 255 σκαφών, όπου φιλοξενούνται καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού σκάφη από κάθε μέρος της γης. Παρέχει όλες τις υπηρεσίες μιας σύγχρονης μαρίνας, (ασφαλή αγκυροβόλια, συστήματα ύδρευσης και ηλεκτροφωτισμού, σύνδεση Internet, travel lift, καύσιμα, συντήρηση, ανεφοδιασμό κ.λπ.). Στη Μαρίνα Αγίου Νικολάου διοργανώνονται κάθε χρόνο οι διεθνείς ιστιοπλοϊκοί αγώνες, ενώ πραγματοποιούνται επίσης μεγάλες ιστιοπλοϊκές διοργανώσεις (Παγκόσμιο και Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα IMS 600, Odyssail, COJI, Aegean Rally κ.λπ.).

Έντονο είναι το πρόβλημα ζημιών που έχει υποστεί ο λιμένας Σισίου από θεομηνία, καθώς ο προσήνεμος μόλος, είναι πλήρως αποσταθεροποιημένος, με πλήρη κατάρρευση της προστασίας του, προς την πλευρά του πελάγους, ενώ έχει σχεδόν καταρρεύσει το ακρομόλιο. Η εσωτερική προστασία του (προς το λιμάνι) προσήνεμου μόλου, βρίσκεται σε σχετικά καλή κατάσταση. Απαιτείται η άμεση αποκατάσταση της λιμενικής εγκατάστασης, η οποία εξυπηρετεί τις ανάγκες των τουριστικών σκαφών, αλλά και των κατοίκων της περιοχής.

Σε ότι αφορά τα ακτοπλοϊκά δρομολόγια από και προς Σητεία:

  • Από Σητεία προς Πειραιά (κάθε Τετάρτη 01:10 & Παρασκευή 04:40)
  • Προς Σητεία από Πειραιά κάθε Δευτέρα 12:00 & Παρασκευή 23:59
  • Από Σητεία προς Κάσο, Κάρπαθο, Ρόδο κάθε Τρίτη 05:00 & Σάββατο 18:30
  • Προς Σητεία από Κάσο κάθε Τρίτη 22:00 & Παρασκευή 01:50
  • Προς Σητεία από Κάρπαθο κάθε Τρίτη 20:40 & Παρασκευή 00:10
  • Προς Σητεία από Ρόδο κάθε Τρίτη 15:30 & Πέμπτη 19:00

2.3           Χερσαίες Δημόσιες Συγκοινωνίες

Σε επίπεδο Περιφέρειας Κρήτης, ο σημαντικότερος αν όχι ο μοναδικός φορέας που συνεργάζεται με το Δήμο Αγίου Νικολάου για την ανάπτυξη του συστήματος Δημόσιων μεταφορών είναι τα ΚΤΕΛ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΛΑΣΙΘΙΟΥ που εξυπηρετούν τους μεγαλύτερους οικισμούς (συνολικά 6) του Δήμου με ενδιάμεσες στάσεις που βρίσκονται στα εξής δρομολόγια:

  • Από Ηράκλειο προς Άγιο Νικόλαο (64χλμ, 1 ώρα και 8 λεπτά): κάθε μία ώρα με το πρώτο στις 6:30 και το τελευταίο στις 21:45, (συνολικά 17 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Ιεράπετρα (34χλμ, 40λεπτά): περίπου κάθε 3ώρες με πρώτο στις 6:30 και τελευταίο στις 21:15 (συνολικά 8 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Σητεία: περίπου κάθε 3ώρες με πρώτο στις 6:30 και τελευταίο στις 20:15 (συνολικά 5 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Ελούντα: κάθε 3ώρες με πρώτο στις 07:20 και τελευταίο στις 19:20 (συνολικά 6 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Κριτσά: Περίπου κάθε 3ώρες με πρώτο στις 07:00 και τελευταίο στις 20:00 (συνολικά 7 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Κρουστά: Περίπου κάθε 3ώρες με πρώτο στις 07:00 και τελευταίο στις 14:30 (συνολικά 3 δρομολόγια)
  • Από Άγιο Νικόλαο προς Καλό Χωριό και Ίστρο: περίπου κάθε 3ώρες με πρώτο στις 6:30 και τελευταίο στις 21:15 (συνολικά 10 δρομολόγια)

Σημειώνεται δε ότι τα δρομολόγια τροποποιούνται μερικώς κάθε τρεις (3) περίπου μήνες, με τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις και συχνότητες να παρατηρούνται τους καλοκαιρινούς μήνες οπότε και αυξάνεται η τουριστική κίνηση στο νησί. Έτσι η περιοχή της Πλάκας δεν εξυπηρετείται το χειμώνα αλλά το καλοκαίρι υπάρχει γραμμή για αυτό το σκοπό.

Επομένως, με αφετηρία πάντα το αστικό κέντρο του Αγίου Νικολάου, η ενδο-δημοτική συγκοινωνία μπορεί να αποτυπωθεί από το παρακάτω διάγραμμα:

agios_8