Πληροφορίες για τη Λευκωσία

1.         ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Η Λευκωσία, η πρωτεύουσα της Κύπρου, μια από τις πιο αρχαίες πόλεις στην περιοχή αυτή του κόσμου είναι σήμερα μια κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα στην ανατολική Μεσόγειο, πλούσια σε ιστορία και πολιτισμό που συνδυάζεται της με τους γρήγορους ρυθμούς μιας σύγχρονης πόλης.

Η Λευκωσία γνωστή διεθνώς με το ιταλικό της όνομα Nicosia (από τα ΓαλλικάNicosie), είναι η πρωτεύουσα της Κύπρου. Χτισμένη πάνω στον Πεδιαίο ποταμό, η Λευκωσία αποτελεί την έδρα της Κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο πληθυσμός του Δήμου Λευκωσίας ανέρχεται μόλις στους 55.014 κατοίκους ενώ ο πληθυσμός ανέρχεται γύρω στις 240.000 στην ευρύτερη αστική περιοχή της πρωτεύουσας. Στην αρχαιότητα η πόλη ονομαζόταν Λήδρα και ήταν ένα από τα αρχαία βασίλεια της Κύπρου. Ως πρωτεύουσα της Κύπρου για περισσότερο από χίλια χρόνια, η Λευκωσία καταλήφθηκε στην πορεία από ΦράγκουςΕνετούςΟθωμανούς και Βρετανούς.

Το ιστορικό κέντρο της Λευκωσίας σήμερα βρίσκεται μέσα στα μεγάλα μεσαιωνικά τείχη που έκτισαν οι Ενετοί. Τα τείχη αυτά αποτελούν σήμα κατατεθέν της πόλης, με τους προμαχώνες και τις πύλες του να αξιοποιούνται για να στεγάσουν σημαντικά κτήρια της πόλης όπως το Δημαρχείο. Το βόρειο μέρος της πόλης εξακολουθεί να βρίσκεται υπό τουρκική κατοχή, έτσι η Λευκωσία είναι η μόνη απομένουσα διχοτομημένη πρωτεύουσα στον κόσμο. Η πόλη αν και δέχεται γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης, προσφέρει ένα από τα υψηλότερα βιοτικά επίπεδα στον κόσμο . Στη Λευκωσία εδρεύει το Πανεπιστήμιο Κύπρου και ακόμη άλλα 4 πανεπιστήμια.

nicosia_1 nicosia_2 nicosia_3 nicosia_4

2.         ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Το συγκοινωνιακό δίκτυο της Λευκωσίας, διαμορφώθηκε ακτινικά γύρω από την περιτοιχισμένη πόλη κατά τις διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης της πόλης. Οι κύριοι ακτινικοί δρόμοι, που ένωναν την πόλη της Λευκωσίας με τις περιαστικές περιοχές (Στρόβολος, Έγκωμη, Άγιος Δομέτιος, Λατσιά, Αγλαντιά), έχουν  εξελιχθεί σήμερα στις κύριες λεωφόρους του αστικού συγκροτήματος. Η μορφή του οδικού δικτύου έχει επηρεαστεί σε σημαντικό βαθμό από το γεγονός ότι η Λευκωσία αποτελεί από το 1974 μια διαιρεμένη πόλη. Λόγω της διαίρεσης, το κέντρο της πόλης βρίσκεται στο βόρειο της άκρο και η πόλη αναπτύσσεται ακτινικά προς τα νότια και νοτιοδυτικά. Το οδικό δίκτυο παρουσιάζει ελλείψεις σε ότι αφορά τους περιμετρικούς δρόμους που συνδέουν τις δυτικές μα τις ανατολικές περιοχές της πόλης. Οι μόνοι συμπληρωμένοι περιμετρικοί δρόμοι που διαθέτει σήμερα η πόλη για σύνδεση των δυτικών περιοχών με τις ανατολικές  περιοχές είναι η Λεωφ. Γρ. Διγενή και η Λεωφ. Σπ. Κυπριανού (Τροόδους), με μεταξύ τους απόσταση 4 χιλιομέτρων.

Κύριο εργαλείο σχεδιασμού του οδικού δικτύου (στα πλαίσια του ευρύτερου σχεδιασμού ανάπτυξης), αποτελεί το Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας. Η ανάπτυξη του δικτύου βασίζεται στην ιεράρχηση του οδικού δικτύου, με σκοπό να μην επηρεάζονται οι περιοχές κατοικίας από διερχόμενη κυκλοφορία. Η φιλοσοφία διαμόρφωσης του κύριου οδικού δικτύου της πόλης βασίζεται στις αρχές  ανάπτυξης ορθογώνιου συστήματος (gridsystem), όπου το κύριο οδικό δίκτυο ορίζει περιβαλλοντικά τετράγωνα, μέσα στα οποία συγκεντρώνονται μη συγκρουόμενες χρήσεις γης. Το μεταφορικό σύστημα της πόλης (όπως και ολόκληρης της Κύπρου), βασίστηκε για πολλά χρόνια στην εξασφάλιση επαρκούς χώρου διακίνησης για το ιδιωτικό αυτοκίνητο.

Κατά την τελευταία πενταετία, γίνεται προσπάθεια εξισορρόπησης των εναλλακτικών μέσων μετακίνησης μέσω της προώθησης των πεζών μετακινήσεων, των μετακινήσεων με ποδήλατο και των μετακινήσεων με δημόσια μέσα μεταφοράς. Η νέα πολιτική περιλαμβάνεται πλέον στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας. Το Στρατηγικό Σχέδιο υλοποίησής της είναι το Ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας της Λευκωσίας που περιλαμβάνει πρόνοιες για τα παραπάνω μέσα μετακίνησης.

Βάσει της υφιστάμενης κατάστασης και λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες των Σχεδίων Ανάπτυξης, ως κύριοι Ακτινικοί Δρόμοι Πρωταρχικής Σημασίας θα μπορούν να οριστούν οι άξονες:

  • Λεωφόροι Λεμεσού/ Λεωφ. Αρχ. Μακαρίου Γ’
  • Λεωφόρος Στροβόλου
  • Λεωφόροι Χατζηιωσήφ/ Ακροπόλεως/ Νίκης/ Θεμιστοκλή Δέρβη
  • Λεωφόρος Αρχαγγέλου
  • Λεωφ. Αγλαντζιάς-Λάρνακος

Ως κύριοι περιμετρικοί δρόμοι μπορούν να οριστούν οι παρακάτω:

  • Εσωτερικός Περιμετρικός (Στασίνου) που περιβάλει τα τείχη της πόλης
  • Λεωφ. Γρ. Διγενή
  • Εξωτερικός Περιμετρικός, δηλαδή ο άξονας Καλαμών / Λεωφόρου Κυπριανού (Τροόδους)  / Μόρφου.

Μέχρι το παρόν στάδιο (2012), έχουν αναβαθμιστεί κυρίως οι ακτινικοί δρόμοι της πόλης. Οι περιμετρικοί δρόμοι που προτείνονται στο Τοπικό Σχέδιο Λευκωσίας όπως οι άξονες Ιφιγενείας/ Κορυτσάς, Σταυρού και Αγ. Γεωργίου/ Ιπποκράτους/ Αργυρουπόλεως δεν έχουν ακόμα συμπληρωθεί κυρίως λόγω αντιδράσεων των επηρεαζόμενων ιδιοκτητών γης αλλά και λόγω έλλειψης κονδυλίων με την πρόσφατη οικονομική κρίση.

Στον παρακάτω Πίνακα περιλαμβάνονται στοιχεία για το μήκος του οδικού δικτύου στην ευρύτερη περιοχή της Λευκωσίας.

 

ΔΗΜΟΙ

Μήκος Οδικού Δικτύου (χλμ)

Ασφαλτοστρωμένοι Οδοί

Χωμάτινοι Οδοί

Λευκωσίας

280

5

Αγίου Δομετίου

154

0

Στροβόλου

341

0

Λακατάμιας

117

3

Αγλαντζιάς

109

12

Έγκωμης

133

0

Λατσιών

137

16

Γερίου

118

25

Δάλι

60

30

Τσέρι

62

53

Δρόμοι ΤΔΕ (Σύνολο Επαρχίας)

737

0

Αυτοκινητόδρομοι (Σύνολο Επαρχίας)

50

0

Επίσης, από πρόσφατη μελέτη του Τ.Δ.Ε. που έχει διεξαχθεί για την ευρύτερη Λευκωσία, έχουν εκτιμηθεί τα παρακάτω στοιχεία ζήτησης ανά μεταφορικό μέσο:

 

Μέσο Μεταφοράς

Αριθμός Μετακινήσεων για Πρωινή Ωριαία Αιχμή (επιβάτες)

Σήμερα

2020

Ι.Χ.

47700

53300

Λεωφορεία

1700

6100

Σημειώνεται ότι υπάρχουν σχεδιασμοί για ένα ολοκληρωμένο οδικό δίκτυο σε περίπτωση επανένωσης της Λευκωσίας.

Από τον Ιούλιο του 2010, η Επαρχία Λευκωσίας εξυπηρετείται από στο θέμα των Δημοσίων Συγκοινωνιών από τον Οργανισμό Συγκοινωνιών Επαρχίας Λευκωσίας (ΟΣΕΛ). Οι γραμμές του ΟΣΕΛ διαχωρίζονται σε αστικές και βοηθητικές (αγροτικές).Το σύστημα δρομολογίων στην πόλη της Λευκωσίας αποτελείται από 29 αστικές γραμμές.

Η σημερινή διάρθρωση του συστήματος, αφορά σε ακτινικό σύστημα, όπου οι γραμμές από την περίμετρο της πόλης, καταλήγουν κυρίως στην πλατεία Σολωμού. Στόχος του Υπουργείου Συγκοινωνιών και Έργων (ΥΣΕ)  είναι να μετακινείται ως το 2020, το 10% των μετακινούμενων με δημόσιες συγκοινωνίες. Ο παραπάνω στόχος ισχύει και για τις μετακινήσεις εντός της Λευκωσίας.

Οι αγροτικές γραμμές του συστήματος, που συνδέουν τις περιοχές της Επαρχίας Λευκωσίας με την πόλη, συγκεντρώνονται στους σταθμούς Μακάριο Στάδιο, Αρεδιού, Νέο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας και Κρυονέρι. Από εκεί οι επιβάτες μετεπιβιβάζονται σε κύριες γραμμές του ΟΣΕΛ με κατεύθυνση προς το κέντρο της πόλης.

Στην πόλη της Λευκωσίας λειτουργούν επίσης περίπου 400 ταξί, που εξυπηρετούν μετακινήσεις μέσα στην πόλη αλλά και από και προς την πόλη σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές της Επαρχίας Λευκωσίας.

Ενδεικτικά, συγκοινωνιακές μελέτες που έχουν εκπονηθεί από το 2005 στην πόλη της Λευκωσίας παρουσιάζονται παρακάτω:

α/α

Τίτλος Μελέτης

Έτος

Φορέας

1

Πρόγραμμα ενίσχυσης Δημόσιων Μεταφορών στη Λευκωσία. Υπηρεσίες Συμβούλων για την Ομάδα Διαχείρισης του  Προγράμματος.

2010 – Σήμερα

Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων,

Τμήμα Δημοσίων Έργων

2

Ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας της Λευκωσίας

2010

Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων,

Τμήμα Δημοσίων Έργων

3

Μελέτη Μελανών Σημείων του Οδικού Δικτύου της Κύπρου για την Περίοδο 2004-2006

2008

Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων / Τμήμα Δημοσίων Έργων

4

Σχέδιο Παροχής Κινήτρων 2007-2012 για Δημιουργία Χώρων Στάθμευσης για Δημόσια Χρήση

2007

Υπουργείο Εσωτερικών

5

Κυκλοφοριακή Μελέτη της Ευρύτερης Περιοχής Ανάπλασης της Πλατείας του Παλαιού Γ.Σ.Π. στη Λευκωσία

2006

Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, Τμήμα Δημοσίων Έργων

6

Κυκλοφοριακό Μοντέλο για την διαπλάτυνση του αυτοκινητόδρομου Λευκωσίας – Λεμεσού στο τμήμα από την Αγία Βαρβάραως την Λευκωσία

2005

Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων, Τμήμα Δημοσίων Έργων