Βασικές Έννοιες

Το ενδιαφέρον για τα Ευφυή Συστήματα Μεταφορών πηγάζει από το πρόβλημα που προκαλείται από την κυκλοφοριακή συμφόρηση και τη συνεργία της νέας τεχνολογίας των πληροφοριών για την ενεργοποίηση, τον έλεγχο πραγματικού χρόνου και τα δίκτυα επικοινωνίας. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι αυξανόμενη παγκοσμίως ως αποτέλεσμα αυξημένης μηχανοκίνησης, αστικοποίησης, πληθυσμιακής αύξησης και αλλαγών στην πληθυσμιακή πυκνότητα. Η συμφόρηση μειώνει την αποτελεσματικότητα της μεταφορικής υποδομής και αυξάνει τον χρόνο ταξιδιού, την μόλυνση του αέρα και την κατανάλωση καυσίμου.

Τα ΣΕΜ – Ευφυή Συστήματα Μεταφοράς και Υπηρεσιών – είναι η ενοποίηση των πληροφοριών και της τεχνολογίας των επικοινωνιών με την υποδομή μεταφορών, οχημάτων και χρηστών.

Το ΣΕΜ είναι η ευρέως φάσματος πληροφορίες και τεχνολογίες επικοινωνίας που εφαρμόζονται στα συστήματα μεταφοράς προκειμένου να βελτιώσουν την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και την σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας αυτών των συστημάτων για την μετακίνηση των ανθρώπων, αγαθών και υπηρεσιών, ενώ μειώνει επίσης τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις στο περιβάλλον. Οι χρησιμοποιούμενες τεχνολογίες εμπλέκουν επιστημονικούς κλάδους όπως η μηχανική μεταφορών, οι τηλεπικοινωνίες, η επιστήμη των υπολογιστών, η χρηματοδότηση, τα ηλεκτρονικά και η κατασκευή αυτοκινήτων.

Κατά συνέπεια, το πεδίο του ΣΕΜ χαρακτηρίζεται  από διεπιστημονικό, πολλών οργανισμών και πολλών δικαιοδοσιών εμπλοκή, κάνοντας κατά συνέπεια την κλιμάκωση του ΣΕΜ σε εθνικό επίπεδο μια πολύ απαιτητική και προκλητική αποστολή.

Οι εφαρμογές του ΣΕΜ έχουν δείξει να είναι ο ώριμος, ισχύων και οικονομικά αποδοτικός τρόπος υποστήριξης της διαχείρισης και λειτουργίας των μεταφορικών υπηρεσιών. Μπορούν να βοηθήσουν στην επίτευξη:

  • μεγάλης μείωσης των οδικών απωλειών
  • αύξησης της αποτελεσματικής κυκλοφοριακής ικανότητας και απόδοση χωρίς νέα κατασκευή
  • σώσιμο χρόνου ταξιδιού (ένα υπολογισμένο σύνολο ενός έτους σε μέσο όρο χρόνου ζωής) κυρίως με την παροχή αξιόλογων υπηρεσιών πληροφόρησης στους χρήστες μεταφορών
  • σημαντικές μειώσεις των ρύπων οχημάτων, π.χ. εκπομπές CO2
  • αύξηση της αξιοπιστίας των υπηρεσιών και της διαχείρισης υποδομών

Το εύρος των σήμερα διαθέσιμων συστημάτων είναι εκτεταμένο, συμπεριλαμβάνοντας τη στήριξη εμπορικού ναύλου και δημόσιας μεταφοράς υπηρεσιών καθώς και ενδο-οχηματική τηλεματική και πληροφορίες ταξιδιωτών. Απλώνονται σε όλους τους τύπους μεταφοράς – όχι μόνο την οδική, αλλά και στην σιδηροδρομική, θαλάσσια και αεροπορική. Για να καταστείς ικανός στην εξερεύνηση του μέγιστου δυναμικού τους είναι σημαντικό τα συστήματα αυτά να δουλεύουν σε συντονισμένο τρόπο σε όλο το δίκτυο, όχι μόνο σε εθνικό αλλά επίσης και σε διεθνές επίπεδο (π.χ. Ευρωπαϊκό).

Με τον μερισμό των ζωτικών πληροφοριών, οι αναπτύξεις του ΣΕΜ επιτρέπει στον κόσμο να παίρνει περισσότερα από τα δίκτυα μεταφορών, με μεγαλύτερη ασφάλεια και μικρότερο αντίκτυπο στο περιβάλλον. Μόνο και όταν οι ταξιδιώτες, τα οχήματα και η υποδομή μπορούν να ανταλλάξουν πληροφορίες τότε η ικανότητα του δικτύου μεταφοράς θα είναι σε πλήρη χρήση. Εν συντομία, ένας κόσμος όπου οι άνθρωποι και τα αγαθά συνδέονται με τις απαραίτητες πληροφορίες. Οι κυρίως ευρείες περιοχές που οι αναπτύξεις του ΣΕΜ εστιάζονται επί του παρόντος παγκοσμίως περιγράφονται κατωτέρω:

ΣΕΜ για ασφάλεια

Άνω των 40.000 ατόμων πεθαίνουν στους ευρωπαϊκούς δρόμους κάθε χρόνο. Τα οδικά ατυχήματα κοστίζουν στην ευρωπαϊκή οικονομία περί τα €200 δισεκατομμύρια κάθε χρόνο. Αν και τα συστήματα ασφαλείας εντός του οχήματος έχουν κατά πολύ βελτιώσει τις περιπτώσεις του να επιζήσεις ενός ατυχήματος, περισσότερη προσοχή χρειάζεται να δοθεί τώρα στα συστήματα που μπορούν δραστικά να προλάβουν από το να συμβεί ένα ατύχημα. Τα ΣΕΜ συστήματα τα παγκοσμίως ανεπτυγμένα έχουν την δυνατότητα του να σώζουν ζωές και να μειώνουν την συμφόρηση την προκαλούμενη από ατυχήματα.

ΣΕΜ για αποτελεσματικότητα

Η συμφόρηση κοστίζει στην Ε.Ε. 1% του ΑΕγχΠ – περί τα €100 δισεκατομμύρια – κάθε χρόνο. Υπάρχουν περίπου 300 εκατομμύρια οδηγοί στην Ε.Ε. σήμερα, ενώ στα παρελθόντα 30 έτη η απόσταση που διανύεται οδικώς έχει τριπλασιαστεί και αυξάνει περαιτέρω. Με τη χρηματοδότηση και τον χώρο για την μεγάλης κλίμακας οδική οικοδόμηση που γίνεται όλο και περισσότερο ανεπαρκής, οι κυβερνήσεις, οι φορείς υποδομής και οι δημόσιες αρχές τρέπονται στις λύσεις του ΣΕΜ για ελάφρυνση της συμφόρηση. Η μέτρηση ράμπας, η κυκλοφορία και η συναφής ανίχνευση και τα μεταβλητά συστήματα μηνυμάτων σημάτων  χρησιμοποιούνται ήδη σε ολόκληρη την Ευρώπη.

ΣΕΜ για το περιβάλλον

Το κόστος της μεταφοράς υπολογίζεται στο 30% της συνολικής κατανάλωσης καυσίμων στην Ε.Ε. Παρά την αυξημένη αεροπορική μεταφορά, η μεγαλύτερη πλειονότητα αυτής της ενέργειας καταναλώνεται ακόμη από την οδική μεταφορά. Τα ΣΕΜ συστήματα που μπορούν να βελτιώσουν την απόδοση της μεταφοράς ανθρώπων και αγαθών και να ελαφρύνουν την συμφόρηση στο δίκτυο  θα έχουν προφανώς δευτερεύοντα οφέλη για το περιβάλλον και στους τρόπους χρήσης του χώρου.

ΣΕΜ για την ασφάλεια

Τα πρόσφατα συμβάντα έχουν δείξει ότι το σύστημα μεταφοράς είναι υπό απειλή από την τρομοκρατία, είτε σαν στόχος καθαυτό ή μέσο επίθεσης άλλων στόχων. Η ανάγκη προστασίας των επιβατών, του εξοπλισμού μεταφορών και των εργατών μεταφορών έναντι κινδύνων ασφάλειας δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη. Αυτό όμως πρέπει να ζυγοσταθμιστεί με την ανάγκη του να εξασφαλίσουμε ότι η μεταφορά συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά και αποδοτικά. Τα ΣΕΜ συστήματα είναι το κλειδί επιτυχίας αυτής της ισορροπίας. Τα Ευφυή Συστήματα Όρασης μπορούν αυτόματα να εντοπίσουν ύποπτες συμπεριφορές σε μεταφορικούς κόμβους, ενώ τα αυτόματης ανίχνευσης και συναγερμού συστήματα μπορούν να επισπεύσουν την ανταπόκριση σε απειλές. Η ανάπτυξη των πραγματικού χρόνου ανιχνευτικών συστημάτων, όπως εκείνα που χρησιμοποιούνται στα σύγχρονα εμπορευματοκιβώτια θαλάσσης, μπορούν επίσης να παίξουν ένα σημαντικό ρόλο στην ανίχνευση της απειλής.